30 Ağustos Zaferi’nin 104. Yılı: Türk Ordusunun Kahramanlık Destanı
# 30 Ağustos Zaferi’nin 104. Yılı: Türk Ordusunun Kahramanlık Destanı
Mustafa Kemal Paşa komutasındaki Türk ordusunun 30 Ağustos Zaferi ile sonuçlanan Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi, Türk tarihinin en büyük kahramanlık destanlarından biri olarak tarihe geçti. 26 Ağustos 1922’de başlayan Büyük Taarruz’un zaferle sonuçlanmasının üzerinden 104 yıl geçti.
İtilaf Devletlerinin İşgali ve Kuvayımilliye Hareketi
Birinci Dünya Savaşı sonrası İtilaf Devletleri, Mondros Ateşkes Antlaşması hükümlerine dayanarak Türk ordusunun cephanesini elinden aldı ve Anadolu’yu işgale başladı. Halide Edip Adıvar’ın “Türk’ün Ateşle İmtihanı” kitabında anlattığı işgal günlerinde, itilaf donanması İstanbul’a, Fransızlar Adana’ya, İngilizler Urfa, Maraş, Samsun ve Merzifon’a, İtalyanlar Antalya ve Anadolu’nun güneybatısına yerleşti. Bu durum karşısında Türk milleti, tarih boyunca gösterdiği “millet olma bilinci” ile işgallere karşı Kuvayımilliye hareketini başlattı.
Sakarya Meydan Muharebesi
Türk ordusunun Yunan ordusu ile Sakarya boylarında yaptığı Sakarya Meydan Muharebesi, 23 Ağustos’ta başladı. Mustafa Kemal Paşa, yeni bir savaş stratejisi uygulayarak ordularına, “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır…” emrini verdi. Türk askeri, bu emre uyarak vatanını canla başla savundu. Savaş, 22 gün 22 gece sürdü ve 13 Eylül 1921’de Yunan kuvvetleri Sakarya ırmağının doğusundan temizlendi.
Büyük Taarruz’un Başlaması
Düşman ordusunu tamamen yurttan atmak amacıyla bir yıl kadar süren hazırlık döneminden sonra 26 Ağustos 1922’de Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Büyük Taarruz’u başlattı. 26 Ağustos sabahı, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa (Çakmak) ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa (İnönü) ile muharebeyi yönetmek üzere Kocatepe’de yerini aldı. Taarruzun ilk gününde, Türk ordusu önemli stratejik noktaları ele geçirdi ve düşmana ağır kayıplar verdirdi.
Büyük Zafer
30 Ağustos sabahında, Mustafa Kemal Paşa, Zafertepe Çalköy’de birliklere taarruz emrini verdi. Türk ordusu, Dumlupınar’da Yunan birliklerini sararak büyük bir zafer kazandı. Büyük Zafer’in ertesi günü, 31 Ağustos’ta komutanlar, Yunanlıların yeniden savunma düzenine geçmesini önlemek için İzmir’e girme kararı aldı.
Mustafa Kemal Paşa’nın 1 Eylül’de verdiği ünlü emirle Türk ordusu, üç koldan ilerleyerek Gediz, Uşak, Eskişehir, Balıkesir, Bilecik, Aydın, Manisa ve son olarak İzmir’i düşman işgalinden kurtardı.
Albay Reşat Bey ve Çiğiltepe
Büyük Taarruz’dan akıllarda kalan en önemli olaylardan biri, 57’nci Tümen Komutanı Albay Reşat Bey’in, Çiğiltepe’nin alınmasının gecikmesi üzerine görevini yerine getirememenin üzüntüsüyle intihar etmesiydi. Çiğiltepe, Albay Reşat Bey’in ölümünden kısa bir süre sonra düşman askerlerinden kurtarıldı.
Atatürk’ün Büyük Zafer’e Yönelik Sözleri
Büyük Önder Atatürk, Büyük Zafer’den iki yıl sonra, 30 Ağustos 1924’te Zafertepe Çalköy’de, Büyük Zafer’i şu sözlerle anlattı:
“Afyonkarahisar-Dumlupınar Meydan Savaşı ve onun son parçası olan 30 Ağustos Zaferi, Türk tarihinin en önemli dönüm noktasıdır… Türk ulusunun burada kazandığı zafer kadar kesin sonuçlu bir meydan savaşı hatırlamıyorum.”
Zafer Bayramı
İlk kez 1926’da Zafer Bayramı olarak kutlanmaya başlanan 30 Ağustos, her yıl yurt genelinde ve KKTC’de çeşitli etkinliklerle kutlanıyor. Bu zafer, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesindeki kararlılığının ve vatan sevgisinin bir sembolü olarak tarihimizdeki yerini almıştır.
Kaynak: Türkgün