Dolar 18,8278
Euro 20,5482
Altın 1.159,40
BİST 4.830,38
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 7°C
Hafif Yağmurlu
İstanbul
7°C
Hafif Yağmurlu
Cts 4°C
Paz 5°C
Pts 3°C
Sal 5°C

Azerbaycan’ın bağımsızlığının dönüm noktası: Kanlı Ocak

Azerbaycan’ın bağımsızlığının dönüm noktası: Kanlı Ocak
20/01/2023 19:37
A+
A-

Azerbaycan’da 20 Ocak 1990’da Sovyet ordusunun Bakü ve diğer illerde kadın ve çocuk ayırt etmeden gerçekleştirdiği katliamın kurbanları anılıyor.
Tarihe “Kanlı Ocak” adıyla geçen katliamın acısı, aradan 33 yıl geçmiş olmasına rağmen tüm Azerbaycanlıların hafızasında tazeliğini koruyor.
Azerbaycan`da aynı zamanda bir kahramanlık destanı olarak da hafızalara kazınan Kanlı Ocak olayları, 70 yıl süren Sovyet esaretinden sonra bağımsızlığın kazanılmasında önemli dönüm noktası olarak da kabul ediliyor.
Azerbaycanlılar, bu kararı tepkiyle karşıladı ve Bakü`de yüz binlerce kişinin katıldığı mitingler düzenlendi. Halk, Ermenilerin artan toprak taleplerine ve Sovyet yönetimine tepkilerini göstermek için Bakü`nün Azadlık Meydanı`na akın etti.
Ermeniler, 1980`li yılların sonlarında Karabağ`ın Azerbaycan`dan koparılması için faaliyetlerini artırdı ve Aralık 1989`da Ermenistan Sovyet Cumhuriyeti Yüksek Konseyi, Karabağ`ın Ermenistan`la birleştirilmesi yönünde karar aldı.
Azerbaycanlılar, bu kararı tepkiyle karşıladı ve Bakü`de yüz binlerce kişinin katıldığı mitingler düzenlendi. Halk, Ermenilerin artan toprak taleplerine ve Sovyet yönetimine tepkilerini göstermek için Bakü`nün Azadlık Meydanı`na akın etti.
Aralıksız süren mitingler Sovyet yönetimini tedirgin etti ve Bakü`ye asker gönderilmesi yönünde karar alındı. Halk ise kentin giriş yollarını ve Bakü`deki askeri birliklerin önünü kapattı.
İlk önce 19 Ocak 1990`da Sovyet istihbaratınca Azerbaycan televizyonunun enerji sağlayıcısı patlatıldı. Akşam saatlerinde ise 26 bin kişilik Sovyet ordusu zırhlı araçlarla 5 yönden Bakü`ye girdi.
Sovyet ordusu, onları engellemeye çalışan silahsız sivillere mermi yağdırarak kente ulaştı. Tanklar ve ağır zırhlı araçlar insanların üzerlerine sürüldü, ambulanslara ve yolcu otobüslerine ateş açıldı. O gece Bakü`de 130 sivil hayatını kaybetti.
Sovyet ordusu, katliamını Neftçala ve Lenkeran gibi diğer illerde de sürdürdü ve toplam 147 Azerbaycanlı sivil, 20 Ocak katliamının kurbanı oldu. Olaylarda 744 kişi yaralandı, yaklaşık 400 kişi Sovyet ordusunca gözaltına alındı.
Bakü`de Sovyet yönetiminin olağanüstü hal ilan etmesine ve kentin tamamen Sovyet ordusu tarafından kontrol altına alınmasına rağmen halk yine sokaklara çıktı ve şehitlerin defnedilmesi için çalışma başlatıldı.
Şehitlerin naaşları, 31 Mart 1918`de Ermenilerin saldırıları sonucu hayatını kaybeden Azerbaycanlıların cenazelerinin toprağa verildiği, daha sonra Sovyet döneminde park haline getirilen Dağüstü Park`ta defnedildi.
Cenazeler, Azadlık Meydanı`nda toplandı ve buradan insanların omzunda, daha sonra Şehitler Hıyabanı ismi verilen şehitliğe getirilerek yan yana defnedildi.
Cenazelere yaklaşık 1 milyon kişi eşlik etti.
Kanlı Ocak Katliamı, Azerbaycanlıların Sovyet yönetimine güvenini tamamen sarstı ve ülkenin bağımsızlığına giden süreç başladı.
Azerbaycanlılar 33 yıldır her 20 Ocak`ta, 20 Ocak kurbanlarının simgesi haline gelen karanfillerle şehitliğe akın ediyor, bağımsızlık ateşini yakanlara minnettarlığını gösteriyor.
20 Ocak Katliamı`nın tanıklarından 56 yaşındaki Mehman Memmedov, o günlerde yaşadıklarını anlattı.
Memmedov, 1989`un sonlarından itibaren tüm Azerbaycanlılar gibi bağımsızlık için yapılan mitinglere katıldığını belirtti.
Memmedov, 33 yıl önce 19 Ocak`ı 20 Ocak`a bağlayan gece de sokaklarda bulunduğunu ve Sovyet ordusunun şehre girmesini engellemek istediklerini dile getirerek, “Askerlerin bize silah doğrultacağını, ateş açacağını beklemiyorduk çünkü biz aynı ülkenin vatandaşıydık. Ben de askerliğimi Sovyet ordusunda yapmıştım.” dedi.
“Yüzlerce şehit versek de gazi olsak da bağımsızlığımıza kavuştuk”
Mitinglerde sivil halkın bağımsızlığını ve özgürlüğünü talep ettiğini anlatan Memmedov, o gece yaşadıklarıyla ilgili şu ifadeleri kullandı: “Önce işaret fişeği attılar, ardından da sivil halkın üzerine ateş açtılar. Yanımda olan insanlar kanlar içinde yere yığıldı. Yolda bulduğum bir kamyona iki yaralı alarak hastaneye yetiştirmek istedim. Kendimi kaybetmiştim. Yanlış yola girdim ve Sovyet askerlerine doğru gittim araçla. Aracı kurşun yağmuruna tuttular. Kurşun adeta yağmur gibi yağıyordu. Askerlere yaklaşınca araca el bombası attılar. Başımdan yaralandım ve bayıldım. Taşıdığım yaralılar nasıl oldu bilemedim. Gözümü hastanede açtım. Orada ameliyat oldum. 20 Ocak, Azerbaycan bağımsızlığı için dönüm noktası oldu. Yüzlerce şehit versek de gazi olsak da bağımsızlığımıza kavuştuk.”


Kaynak: Türkgün / TRT Haber

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.