Çingene Kızı Mozaiğinin Kayıp Parçası Türkiye’ye Döndü
# Çingene Kızı Mozaiğinin Kayıp Parçası Türkiye’ye Döndü
Bakan Ersoy’un Açıklamaları
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Gaziantep’in önemli simgelerinden biri olan “Çingene Kızı” mozaiğinin kayıp parçalarından birinin daha Türkiye’ye getirildiğini duyurdu. Bakan Ersoy, sosyal medya hesaplarından yaptığı açıklamada, daha önce iadesi sağlanan 12 panelin ardından büyük kompozisyonun 13. parçasının da bilimsel çalışmalar ve diplomatik girişimler sonucunda ait olduğu topraklara döndüğünü ifade etti. Ersoy, bu süreçte emeği geçen herkese teşekkürlerini sundu.
Kültürel Mirasın Peşinde
Bakan Ersoy, kültürel varlıkların izini dünya genelinde sürmeye ve medeniyet mirasına sahip çıkmaya devam edeceklerini belirtti. Bu süreçte, başta Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ekipleri olmak üzere, Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi, Chicago Başkonsolosluğu, ulusal ve uluslararası bilim insanları, Türk Hava Yolları ve Turkish Cargo’nun katkı sağladığını vurguladı.
Tarihi Süreç
Gaziantep’in simgelerinden biri olarak kabul edilen ve yıllardır Zeugma’nın en dikkat çekici eserlerinden biri olan “Çingene Kızı” mozaiği panelinin bir parçasının ABD’de bulunduğu tespit edildi. Daha önce Türkiye’ye getirilen 12 panelin ardından büyük kompozisyonun eksik parçalarından biri daha kültürel mirasa kazandırıldı. 1998’de Gaziantep’in Nizip ilçesindeki Zeugma Antik Kenti’nde yürütülen kurtarma kazılarında ortaya çıkarılan büyük taban mozaiği, yaklaşık 9,25 x 13,50 metre ölçülerindeydi.
Bilimsel ve Diplomatik Çalışmalar
“Çingene Kızı” olarak bilinen ve Dionysos kültü ile ilişkilendirilen Maenad başı tasviri de bu büyük kompozisyon içerisinde yer alıyordu. Mozaik parçanın, çevrim içi bir müzayede evinde satışa sunulduğu bilgisi, Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay aracılığıyla bakanlığa iletildi. Grenoble Alpes Üniversitesinden Dr. Djamila Fellague tarafından yürütülen araştırmalar kapsamında eserin büyük kompozisyona ait olabileceği değerlendirildi.
Bilimsel İncelemeler ve İade Süreci
Bakanlık uzmanlarının yürüttüğü incelemelerde panelin, kullanılan tessera renkleri, geometrik bordür düzeni, kompozisyon özellikleri ile kesme ve sökülme izleri bakımından “Çingene Kızı” mozaiğinin ait olduğu büyük kompozisyonla önemli benzerlikler taşıdığı tespit edildi. Bu tespit üzerine Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimine ulaşılarak bilimsel verilerle elde edilen kanıtlar sunuldu. İki ülke arasında yürürlükte bulunan ikili anlaşmaya atıfta bulunularak esere el konması istendi.
Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne Teslim
Soruşturmanın tamamlanmasının ardından mozaik pano, Chicago Başkonsolosluğuna teslim edilerek Turkish Cargo ile Türkiye’ye getirildi. Bilimsel değerlendirmelerin ardından Türkiye’ye getirilen eser, süreç kapsamında Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edildi. Panel, Gaziantep’teki “Çingene Kızı” mozaiğinin sergilendiği Zeugma Mozaik Müzesi’nde yeniden ait olduğu parçayla buluşacak.
Kaynak: Türkgün / Anadolu Haber Ajansı