TBMM Yapay Zekâ Komisyonu Dijital Çağda Stratejik Vizyon Raporunu Sundu

27/03/2026 17:30

TBMM Yapay Zekâ Komisyonu Türkiye’nin Dijital Dönüşümüne Yön Verecek Kapsamlı Raporunu Sundu

Komisyonun Çalışmalarının Tamamlanması

TBMM Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu Başkanı Fatih Dönmez, komisyonun çalışmalarını tamamladığını ve hazırlanan kapsamlı raporun Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’a sunulduğunu açıkladı.
14 Ocak 2025’te kurulan komisyon, yapay zekâ alanında atılacak adımların belirlenmesi, hukuki altyapının oluşturulması ve risklerin önlenmesine yönelik tedbirlerin geliştirilmesi amacıyla Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddeleri kapsamında çalışmalarını yürüttü.

Dijital Çağda Stratejik Vizyon

Fatih Dönmez, raporun yalnızca bir çalışmanın tamamlanması değil, Türkiye’nin dijital çağdaki konumuna ilişkin stratejik bir vizyonun somutlaşması anlamına geldiğini vurguladı.
Yapay zekânın artık sadece bir teknoloji başlığı olmadığını belirten Dönmez, bu alanın ekonomik rekabetten ulusal güvenliğe, toplumsal dönüşümden veri egemenliğine kadar geniş bir etki alanına sahip olduğunu ifade etti.

Türkiye’nin Küresel Rolü

Komisyon raporunda Türkiye’nin yapay zekâ alanında yalnızca uygulayıcı değil; geliştiren, düzenleyen ve küresel normlara katkı sunan bir aktör olması gerektiği vurgulandı.
Hedefin sadece ekonomik büyüklükle G20 içinde yer almak değil; teknoloji üretim kapasitesi, dijital altyapı ve insan kaynağıyla da kalıcı bir konum elde etmek olduğu belirtildi.

İnsan Odaklı Yapay Zekâ Politikası

Raporda yapay zekânın insan odaklı kullanımına dikkat çekilerek, eğitimden sağlığa, tarımdan gençlerin kariyer fırsatlarına kadar geniş bir alanda dönüşüm yaratması gerektiği ifade edildi.
Bu dönüşümün toplumun hiçbir kesimini dışarda bırakmaması gerektiği vurgulandı. Yapay zekâ politikalarının kapsayıcı, adil ve sürdürülebilir bir çerçevede yürütülmesi gerektiği belirtildi.

Risk Yönetimi ve Etik Standartlar

Komisyon, yapay zekânın beraberinde getirdiği risklere de dikkat çekti.
Algoritmik ayrımcılık, veri güvenliği ihlalleri, mahremiyet sorunları ve istihdam dönüşümü gibi başlıkların doğru yönetişim mekanizmalarıyla ele alınması gerektiği ifade edildi.
Bu kapsamda şu öneriler öne çıktı:

Etik standartların oluşturulması
Risk temelli düzenleme modelinin geliştirilmesi
Kurumsal koordinasyonun güçlendirilmesi

Komisyonun yaklaşımının yasaklayıcı değil, düzenleyici ve dengeleyici olduğu; amacın inovasyonu engellemeden güvenli ve sürdürülebilir bir yapay zekâ ekosistemi oluşturmak olduğu vurgulandı.

Komisyonun Çalışma Süreci

Komisyon, çalışmalar süresince:

13 toplantı gerçekleştirdi
119 uzmanı dinledi
48 yazılı görüş aldı
3 çalışma ziyareti yaptı
1 ulusal zirve düzenledi

8 Mayıs 2025’te düzenlenen “Veriden Karara Yapay Zekâ Zirvesi”, kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplumu bir araya getirerek ortak vizyon oluşturulmasına katkı sağladı.

10 Başlıkta 100 Politika Önerisi

Raporda, Türkiye’nin yapay zekâ stratejisini şekillendirecek 10 ana başlık altında 100 politika önerisi sunuldu. Bu öneriler kısa, orta ve uzun vadeli olarak planlandı.
Başlıca politika alanları şunlardır:

İnsan Kaynağı Yetiştirme: Eğitim müfredatlarının güncellenmesi, yapay zekâ uzmanı yetiştirilmesi, gençlerin teknolojiye yönlendirilmesi.
Veri Altyapısının Güçlendirilmesi: Ulusal veri merkezlerinin kurulması, veri paylaşım standartlarının belirlenmesi, veri güvenliğinin sağlanması.
Kamu-Özel Sektör İş Birliği: Ar-Ge yatırımlarının artırılması, girişimcilik ekosisteminin desteklenmesi, ortak inovasyon merkezlerinin kurulması.
Uluslararası Konumlanma: Türkiye’nin küresel yapay zekâ standartlarının belirlenmesinde aktif rol alması, uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesi.
Etik ve Hukuki Çerçeve: Yapay zekâ uygulamalarında etik ilkelerin belirlenmesi, kişisel verilerin korunması, algoritmik şeffaflık.
Ekonomik Rekabet Gücü: Yapay zekâ tabanlı üretim ve hizmetlerin artırılması, dijital ekonominin büyütülmesi.
Kamu Yönetiminde Dijitalleşme: Akıllı devlet uygulamaları, veri temelli karar alma süreçlerinin yaygınlaştırılması.
Toplumsal Dönüşüm: Dijital okuryazarlığın artırılması, yapay zekâ farkındalığının toplum genelinde yaygınlaştırılması.
Ulusal Güvenlik ve Savunma: Yapay zekâ destekli güvenlik sistemlerinin geliştirilmesi, siber güvenlik kapasitesinin artırılması.
Sürdürülebilirlik ve Çevre: Yapay zekânın enerji verimliliği, çevre koruma ve iklim değişikliğiyle mücadelede kullanılması.

Türkiye’nin Potansiyeli

Fatih Dönmez, Türkiye’nin genç ve dinamik nüfusu ile yapay zekâ alanında önemli bir sıçrama yapabilecek potansiyele sahip olduğunu vurguladı:

Demokratik Değerlerle Teknolojik İlerleme Dengesi

Komisyon Başkanı, raporun Türkiye’nin teknolojik ilerleme ile demokratik değerler arasında güçlü bir denge kurma çabasının bir ürünü olduğunu belirtti.
Dönmez, çalışmaya katkı sunan tüm kurum ve paydaşlara teşekkür ederek, raporun Türkiye’nin dijital geleceğine yön verecek bir yol haritası niteliğinde olduğunu ifade etti.

Kaynak: Türkgün