OLAYLI HSYK KANUNLAŞTI

BAŞBAKAN Tayyip Erdoğan’ın salı günü “Meclis’ten çıkarılması” talimatını verdiği HSYK düzenlemesi sabaha kadar süren mesaiyle kanunlaştı.

Meclis, 14 Şubat saat 14.00’te başladığı mesaisini bu sabah saat 10.00 sularına kadar sürdürerek 20 saatlik çalışmayla kanuna noktayı koydu.

Ak Parti’nin verdiği önergelerle kanunda birçok değişiklik yapıldı, ancak Adalet Bakanı’nın kurulu yeniden yapılandırması ve süreçlerde güçlü şekilde yetkilendirilmesini içeren temel düzenlemeler değişmedi.

Kavgalı oturumlarda küfürler, hakaretler havada uçuştu, tekme ve yumruklarla milletvekilleri yaralandı. Burnu kırılan CHP Zonguldak Milletvekili Ali İhsan Köktürk’ün Başkent Üniversitesi Hastanesi’ndeki müşahedesi öğle saatlerine kadar sürecek. CHP, görüşmeleri yavaşlatmak amacıyla sabaha karşı kapalı oturum istedi. Kapalı oturum önergelerinin görüşmeleri de 2 saate yakın sürdü. Meclis, geçmişte sabaha kadar süren benzer kavgalı oturumları 8 yıllık temel eğitim, MİT Kanunu’nda düzenleme ve 4+4+4 yasası gibi sancılı kanunlarda yaşamıştı.

TAŞ OLSA ERİR

Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay, teşekkür konuşmasında muhalefeti eleştirerek “Şu grup öyle bir sabırla dinliyor ki her kalkan küfrediyor, hakaret ediyor. Hırsızdır diyor neler diyor. Taş olsa erir, sizler olsanız neler yaparsınız. Sabırla oturduk arkadaşlar. Burada o kadar çok şey söylendi ki. Allah’ın izniyle herkes görecek, 30 Nisan da uzak değil, 30 Mart… 1 Nisan’da burada göreceğiz” dedi.

HSYK görüşmelerinde kan aktı

Meclis Genel Kurulu’nda HSYK Teklifinin dün geceki görüşmelerine AK Parti ve CHP arasında çıkan yumruklu kavga damgasını vurdu. Tekmelerin ve yumrukların konuştuğu kavgada üç vekil yaralandı. CHP Zonguldak Milletvekili Ali İhsan Köktürk’ün burnundan kan geldi. Bazı vekillerin eli ve bir vekilin burnu kırıldı. AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş da, “Hoş olmayan bir hadise yaşadık. Öncelikle Burdur Milletvekilimiz Bayram Özçelik, Ali İhsan Köktürk, Ertuğrul Soysal arkadaşlarımıza da geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum” dedi.

Meclis Genel Kurulu’nda HSYK Yasasının görüşmelerinde dün gece yarısı tutanaklara ilginç tartışmalar yansıdı.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Bülent Tezcan teklifin 27. Maddesi üzerinde verilen önergede yaptığı konuşmada, “Bugüne kadarki uygulamaların tamamı ne yazık ki Türkiye Cumhuriyeti Başbakanının diktatörlük sevdası içerisinde olduğunu gösteriyor” dedi.

“HAKARET ETMİYORUM, DİKTATÖR DİYORUM…”

CHP milletvekilleri alkışlarken AK Parti sıralarından tepki sesleri yükseldi. AK Parti ve CHP milletvekilleri arasında yaşanan “diktatör” ve ” provokatör” atışması tutanaklara şöyle yansıdı:

MUHYETTİN AKSAK (Erzurum) – Hadi oradan be!

BÜLENT TEZCAN (Devamla) – Türkiye demokrasisini tasfiye etme süreci içerisinde olduğunuzu gösteriyor.

BAŞKAN – Sayın Tezcan, lütfen…

RECEP ÖZEL (Isparta) – Sakin, sakin! Bülent Bey, sakin!

BÜLENT TEZCAN (Devamla) – Bakın, değerli arkadaşlar…

RECEP ÖZEL (Isparta) – Sakin, sakin! Bağırma, sakin!

HÜSEYİN BÜRGE (İstanbul) – Hakaret etmeden konuşamaz mısın sen?

BÜLENT TEZCAN (Devamla) – Hakaret etmiyorum, “diktatör” diyorum, diktatör.

“PROVOKATÖRLÜK YAPIYORSUN”

HÜSEYİN BÜRGE (İstanbul) – Ne? Ne? O zaman provokatörlük yapıyorsun.

BÜLENT TEZCAN (Devamla) – Demokrasiyi tasfiye eden, hukuku tasfiye eden…

MUZAFFER YURTTAŞ (Manisa) – Aynaya bak, aynaya.

BÜLENT TEZCAN (Devamla) – …bütün devlet güçlerini kendi elinde ve kontrolünde tutmaya çalışan bir düzen kurma peşindesiniz.

CUMA İÇTEN (Diyarbakır) – Diktatörlüğünüzü 1940’lı yıllarda gördük. Siz diktatörsünüz, siz diktatörsünüz, diktatör!

BÜLENT TEZCAN (Devamla) – Yolsuzluklarınız ortaya çıktı, çarşaf yırtıldı, arkadaki kirli çamaşırlar çıktı, bunu örtmek için yargının üzerinde çullandınız; savcıları, hâkimleri kontrol altına almaya çalışıyorsunuz.

“SAYIN BAŞKAN, AMA İŞGAL EDİYOR ŞU ANDA”

BAŞKAN – Sayın Tezcan, lütfen… Teşekkür ediyorum.

MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Sayın Başkan, ama işgal ediyor şu anda.

BÜLENT TEZCAN (Devamla) – …savcılar bunların üzerine gitmesin diye kanun değiştirmeye… (Gürültüler)

CUMA İÇTEN (Diyarbakır) – Süre bitti, süre.

BÜLENT TEZCAN (Devamla) – Demokrasinin kürsüsünde… (Gürültüler)

KAVGA ANI

RAMAZAN CAN (Kırıkkale) – Hadi oradan be! Kürsüyü işgal ediyorsun.

BAŞKAN – Önergeler üzerindeki gerekçeyi okutuyorum:

BÜLENT TEZCAN (Devamla) – Bu kürsü, bu demokrasi varsa… (Gürültüler)

MUZAFFER YURTTAŞ (Manisa) – Bu da hırsızlık! Bu da hırsızlık!

RAMAZAN CAN (Kırıkkale) – Süren bitti! Süren bitti!

BAŞKAN – Önergeleri oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… (Gürültüler)

RAMAZAN CAN (Kırıkkale) – Böyle bir şey olmaz ama!

BÜLENT TEZCAN (Devamla) – Demokrasinin, Parlamentonun…

RAMAZAN CAN (Kırıkkale) – Kürsüyü işgal mi ediyorsun!

MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Arkadaşlar bırakın ya. İftiralarına devam etsin. Susun. Ramazan sus!

BAŞKAN – Kabul etmeyenler… Evet, önergeler kabul edilmemiştir.

Diğer önergeyi okutuyorum… (Gürültüler)

BÜLENT TEZCAN (Devamla) – Ben zorlamayla değil, size demokrasiyi…

RAMAZAN CAN (Kırıkkale) – Her istediğin zaman oh, iyi!

BÜLENT TEZCAN (Devamla) – Konuşacağım…

“SEN DE HIRSIZSIN!”

SONER AKSOY (Kütahya) – Sen de hırsızsın!

BÜLENT TEZCAN (Devamla) – Canının istediği zaman…(Gürültüler)

RAMAZAN CAN (Kırıkkale) – Ya böyle bir şey var mı, ya!

BAŞKAN – Birleşime beş dakika ara veriyorum.
Kapanma Saati: 00.08

Açılma Saati: 00.19
BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 62’nci Birleşiminin On Altıncı Oturumunu açıyorum.

“KAN DÖKÜLDÜ, NASIL DEVAM EDİLECEK?”

İZZET ÇETİN (Ankara) – Emir erisin ne olacak, Meclis Başkan Vekili değil!

ALİ HAYDAR ÖNER (Isparta) – Kan döküldü, nasıl devam edilecek?

MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Sayın Başkan, önergedeyiz…

“FİİLÎ OLARAK BURADA KAN DÖKÜLDÜ”

OKTAY VURAL (İzmir) – Sayın Başkan, fiilî olarak burada kan döküldü. Lütfen, istirham ediyorum; bununla ilgili sorumlusu kimse, Meclis olarak hep beraber, birlikte bunun hesabını soralım, ondan sonra millet iradesini çözeceksiniz.

“SORUMLUSU KÜRSÜ İŞGALİDİR”

ALİ ŞAHİN (Gaziantep) – Sorumlusu kürsü işgalidir. Kürsü işgalidir sorumlusu.

MİHRİMAH BELMA SATIR (İstanbul) – Vakti dolduğu hâlde kürsüyü boşaltmadı.

“TERÖRLE YASA ÇIKAR MI?”

ÖZCAN YENİÇERİ (Ankara) – Terörle yasa çıkar mı?

BAŞKAN – Lütfen yani. Şu şekilde bir anlayış olur mu? Muhalefet anlayışı, iktidar anlayışı olur mu? Herkesin anlayışlı davranması gerekir. (Gürültüler)

ÖZCAN YENİÇERİ (Ankara) – Olur mu öyle bir şey yahu!

ALİ ŞAHİN (Gaziantep) – Kürsüyü işgal edemezsin! Otur yerine!

ÖZCAN YENİÇERİ (Ankara) – Konuşma, kes sesini!

OKTAY VURAL (İzmir) – Değmez ya, vallahi değmez ya.

BAŞKAN – Grup başkan vekillerini davet ediyorum ve birleşime beş dakika ara veriyorum.
Kapanma Saati: 00.21

“PARLAMENTOMUZ ARTIK UÇAN TEKMELER, FIRLATILAN İPAD’LER, KAN, BUNLARLA ANLIYOR”

Genel Kurul verilen aranın ardından gece yarısı saat 01.14’te tekrar açıldı. MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural, “Gerçekten, Parlamentomuz artık uçan tekmeler, fırlatılan iPad’ler, kan, bunlarla anlıyor. Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi şahsiyeti olduğu kadar, milletvekillerinin gerçekten böyle bir ortam içerisinde karşılıklı çatışma noktasına gelmesi, fiilî bir noktaya gelmesi kabul edilemez.Dolayısıyla, burada ben özellikle 2 siyasi partiye de sakin olmalarını tavsiye ediyorum. Meydan muharebesiyle olmaz bu işler. Bunlarla ilgili Meclis Başkanı, idare amirleri vardır. Bunlarla ilgili olarak karşılıklı olarak yumruklaşma, birbirini dövmekle bu mesele halledilmez.Yani bu konuda Türkiye Büyük Millet Meclisine “Böyle oldu, Mecliste olanlar böyle yaptı.” diyerek tamamını kötülemeye yönelik hiçbir girişimi kabul etmemiz mümkün değil. Kimse sorumlusu, bulunsun, cezası verilsin. Bu işlere bulaşmayan milletvekillerini ya da Türkiye Büyük Millet Meclisinin tamamını böylesine bir kavganın içerisinde göstermek suretiyle, ayıbı olarak göstermek doğru değildir. Ayıbı kim yapmışsa o ayıp ona aittir” dedi.

“PARLAMENTODA MAALESEF KAN AKMIŞTIR”

CHP Grup Başkanvekili Engin Altay da, “Evet, Parlamentoda maalesef kan akmıştır. Parlamentolarda belli süreyle kürsüde fazla kalmak bir pasif direniş diye algılanmalıdır. Velev ki Mecliste idare amirleri vardır, idare amirlerinin görevi bellidir. O kürsüyü herhangi bir milletvekili gereğinden fazla işgal ettiği zaman o kürsüden o milletvekilini derdest etmek, atmak sizin işiniz değildir. Buna bir daha tevessül etmeyeceğinizi umuyorum. Buna hakkınız yok” dedi.

Altay, yaşanan kavgada olaylara sebep olanlara ceza verilmesini istedi.

“PARLAMENTODA, ŞURADA KAN LEKESİ VAR, BU SİZE DOKUNMUYOR MU”

Altay, “Sayın Başkan, niye bu hırs, ısrarınız, bir an önce kanunu görüşelim? Ara verin, tekrar tetkik edelim, dinleyelim bütün partilerden milletvekillerini. Ya, bir milletvekilinin Parlamentoda, şurada kan lekesi var, bu size dokunmuyor mu Sayın Başkan?” diye sordu.

“BOĞAZINI SIKARKEN İYİYDİ TABİİ”

Yılmaz Tunç, “Bayram Özçelik’i ne yapacağız?” derken Vedat Demiröz de, “Boğazını sıkarken iyiydi tabii” dedi.

VEKİLLERİN ELİ VE BURNU KIRILDI

Altay da, “İktidar partisi milletvekilinin de eli kırılmış, olmasaydı, milletvekilimizin burnu kırılmış” dedi.
CHP İstanbul Milletvekili Fatma Nur Serter, “birkaç dakika önce bu Mecliste kan aktı. Bugün, şu anda 3 milletvekilimiz hastanede tedavi ediliyor, 1 milletvekilimiz müşahede altında, burnu kırıldı” dedi.

VEKİLİN PARMAKLARI KIRILDI

CHP Grup Başkanvekili Mehmet Akif Hamzaçebi, “Burada, Sayın Ali İhsan Köktürk’e fiilî saldırıda bulunan o insanlık dışı davranışı sergileyen AK Parti milletvekilini kınıyorum” derken AK Parti Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş da, “Bayram Özçelik kardeşimizin burada boynuna sarılarak parmaklarının kırılmasına sebebiyet veren o insanlık dışı davranışı sergileyen milletvekilini kınıyorum. Bana tekme atan milletvekilini kınıyorum” dedi.

CHP’Lİ VEKİLİN BURNU KIRILDI

CHP Antalya Milletvekili Gürkut Acar, CHP Zonguldak Milletvekili Ali İhsan Köktürk’ün burnunun kırıldığını söyledi.

13 soruda HSYK teklifi

Teklifle HSYK’da “asıl” ve “tamamlayıcı üyelik” diye yeni bir üyelik modeli gelecek. Kimin asıl kimin tamamlayıcı üye olacağını ise Bakan belirleyecek. Üye sayısı 11’e çıkarılıp görev alanı yeniden belirlenen HSYK 3. Daire ise “5+5” şeklinde iki heyet halinde çalışacak. Adalet Akademisi’nin Başkanı’na da kanun çıkınca ilk toplantısında Bakanlar Kurulu seçecek.

Soru ve cevaplarıyla teklif şöyle:

1-Teklifi neden hazırlandı ve kim verdi?
Başbakan Tayyip Erdoğan’ın, HSYK’nın Adli Kolluk Açıklaması’nın ardından “Yetkim olsa HSYK’yı anında yargılardım” sözlerinin ardından HSYK Kanunu’nunda değişiklik bekleniyordu. Ancak, AK Parti beklenenden kapsamlı altı kanunu değiştiren, HSYK ve Adalet Akademesi’ni kökten yeniden yapılandıran 52 maddelik kanun teklifini TBMM’ye verdi. Teklifin verilmesinin HSYK 3. Dairesi’nin İstanbul Emniyet Müdürü Selami Altınok, Büyük Rüşvet operasyonunu yöneten Zekeriya Öz ve savcılara inceleme kararı verip 1. Daire’nin Öz’ü Bakırköy’e atandığı güne rastlaması da ilginç bir tesadüf oluşturdu.

2- Seçimle gelen 22 HSYK üyesi ve bürokratlar ne olacak?
Kanunun yürürlüğe girmesiyle dört yıl önce neredeyse tamamı Bakanlıktan geçen tüm personelin görevi sona eriyor. HSYK’daki mevcut müfettişler, tetkik hakimleri, Teftiş Kurulu Başkanı ve Başkanvekili ile HSYK Genel Sekreterinin görevi bitiyor. HSYK’daki idari personel görevden alınıyor. Aynı zamanda HSYK 3. Daire Başkanı da olan Başkanvekili Ahmet Hamsici, HSYK 1. Daire Başkanı İbrahim Okur, HSYK 2. Daire Başkanı Nesibe Özer başta seçimle gelen 22 Kurul üyesinin dairelerdeki görevleri sona erecek. On gün içinde Bakan, hangi HSYK üyesinin hangi dairede görev yapacağını kendisi belirleyecek.

3- Üyelerin durumu ne olacak?
HSYK Daire Başkanlarını, daireler kendi içlerinde seçiyordu. Şimdi Bakanın seçtiği iki adaydan birini o daire değil HSYK Genel Kurul’u seçecek. Daire başkanlığında üyelerin çoğunluğunun oyunu alma şartı değil katılanların oyunun çoğunun oyunu almak yeterli olacak. Yasak kalktığı için artık Müsteşar üç daireden birine başkan olabilecek.

4-Teftiş Kurulu Başkanı ve genel sekreteri kim atayacak?
Teftiş Kurulu Başkanı, Genel Sekreter ve sayıları 4’ten 5’e çıkarılan biri idari yargıdan gelecek genel sekreter yardımcıları Bakan tarafından yeniden belirlenecek. Teftiş Kurulu Başkanlığı doğrudan bakana bağlı olacak. HSYK’da görev yapacak tetkik hâkimlerini de bakan seçecek. Kurula nakden ve açıktan atanacak personel için Bakan yetkili.

5-HSYK’nın genelgeleri ne olacak?
HSYK’nın dört yıl boyunca yayımladığı tüm genelge ve kararlar, kanun yürürlüğe girdiğinde iptal edilecek. Yönetmelik çıkarma yetkisi Genel Kurul’dan alınarak Bakan’a verildi. Savcıların adli, hâkimlerin idari görevlerini belirleme ve bu konuda genelge çıkartma yetkisi de Adalet Bakanı’na geçti.

6- Bakan HSYK üyelerine soruşturma açabilecek mi?
Seçimle gelen HSYK üyeleri hakkındaki disiplin işlemlerini artık HSYK Genel Kurulu yerine Adalet Bakanı tek başına yürütecek ve karara bağlayacak. Bakan HYSK üyelerini görevden alma yetkisine kavuşacak. HSYK üyelerinin adli suçlarıyla ilglii soruşturma ve dava açılması izinlerini de yine Bakan verecek. Bakan, Genel Kurul’un disiplinle ilgili kararları vereceği toplantılara da bundan sonra katılabilecek. AK Partililerin “korsan bildiri” diye eleştirdiği bildiriye imza atan 17 HSYK üyesine, Bakan Bekir Bozdağ kanun yürürlüğe girdikten sonra soruşturma açabilecek. Bakan artık hakim ve savcıların, yönetmeliklerine aykırı davranışlarına soruşturma açabilecek.

7- Dairenin hangi işe bakacağını kim belirleyecek?
HSYK Genel Kurulu, daire kararlarına yapılan itirazları karara bağlayamayacak. Dairelerin hangi işlere bakacağına artık bakan karar verecek. Bakan, gelen dosyayı istediği daireye sevk edebilecek. Genel Kurul’un toplantı günlerini ve gündemini de bakan belirleyecek. Dairelerin kararlarına yapılan itirazı Genel Kurul değil, bir sonraki numaralı daire karara bağlayacak. Genel Kurul’un toplantı yeter sayısı da korsan toplantıları önlemek için 15’ten 17’ye çıkarılıyor.

8-HSYK’ya üye seçim sistemi nasıl değişti?
Anayasa Mahkemesi’nin anayasaya aykırı diye iptal ettiği düzenleme yeniden getirildi. HSYK’ya üye seçiminde Danıştay, Yargıtay ve ilk derece mahkemelerindeki seçimlerde her yargı mensubu aday sayısı kadar kişiye oy verebiliyordu. Ancak değişiklikle artık sadece bir adaya oy verilebilecek. Hükümet çevrelerinde, HSYK’nın mevcut dengesinin, bu hükmün daha önce Anayasa Mahkemesi’nce iptal edilmesinden dolayı bu şekilde oluştuğu görüşü yaygın.

9-Dairelerin dengeleri Bakan nasıl değiştirecek?
Şu anda HSYK’nın üç ayrı dairesinde 7’şer kurul üyesi var. Teklifle üç dairenin üye dengesi Bakan’ın istediği gibi değişecek. 1 ve 2. Daire beşer, 3. daire ise 11 üyeden oluşacak. HSYK’da üç dairenin üye dengeleri bizzat bakan tarafından belirli kesimlere yakın üyelerin çoğunlukta olmayacağı şekilde değiştirilecek. Yargı çevrelerinde “3 Daireye operasyon yapıldı. İlk 2 daire önemli daireler. İstenmeyen üyeler 3. daireye” yorumu yapıldı.

10- HSYK 3. Daire’nin görev alanı nasıl değişti?
HSYK 3. Dairesi’nin, hâkim ve savcılarla ilgili denetlemelerde karar verme ve şikâyetleri karara bağlama yetkisini HSYK 2. Daire’ye devredecek. Bu daire 5’er kişilik iki heyet halinde çalışabilecek ve 11 kişiden oluşacak.

11-Komisyon başkanını belirleme yetkisi ne oldu?
Mahkemelerin görev alanlarını ve üye dengesini belirleyen adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonlarının başkanları ve bir asıl, bir yedek üyesini belirleme yetkisi de HSYK’dan alınarak bakanlığa verilecek.

12-Adalet Akademisi’nde ne olacak?
Türkiye Adalet Akademisi’nin Başkanı da yapısı da kökten değişecek. Eğitimler konusunda hükümetin belirleyiciliği esas olacak. Teklif yürürlüğe girdiğinde, Türkiye Adalet Akademisi’nin başkan, başkan yardımcıları, genel kurul, yönetim kurulu, denetim kurulu üyeleri; yeni usule göre atama, seçim ya da görevlendirme yapılması için, mevcut görevleri sona erecek. Eğitim Merkezi Müdürü ve müdür yardımcıları, HSYK tarafından; kadrosu Akademide bulunan diğer personel ise Adalet Bakanlığı tarafından görevlerinin sona erdiği tarihten itibaren 15 gün içinde başka bir göreve atanacaklar. Hakim-Savcıların meslek içi eğitimleri HSYK’dan alınıp Adalet Akademisi’ne verilecek.

13-Akademi Başkanı’nı kim seçecek?
Kanun yürürlüğe girince Adalet Akademisi’nin Başkanı Yardımcıları ve Daire Başkanı’nı on gün için Bakan atayacak. 15 gün içinde ise Bakan üç Akademi Başkanı adayını Bakanlar Kurulu’na sunacak. İlk Bakanlar Kurulu’nda başkan atama ya da görevlendirmesi yapılacak. Adalet Akademisi Genel Kurulu’na Bakan tarafından seçilen üye sayısı 0’dan 6’ya çıktı. Yargıtay ve Danıştay’ın 7 üyesi, 3’e düştü.