İLHAM ALİYEV GUNDEME DAİR AÇIKLAMA YAPTI
Cumhurbaşkanı İlham ALİYEV: “Biz kararlılıkla inanıyoruz ki, NATO’nun uluslararası hukukun bu tür önemli bölümüne sadakati bundan sonra da devam edecek” sehrisiyaset.com
Çok kutuplu gelişme modelleri arasından Batı değerlerini seçen Azerbaycan uluslararası topluluğun tam subyektinə dönüşmek, aynı zamanda askeri-siyasi güvenliğine teminatı güçlendirmek için bir dizi önde gelen uluslararası kurumlarla, NATO ile işbirliğine de özel önem veriyor. Azerbaycan-NATO ilişkileri son yıllarda karşılıklı çıkarlar temelinde, başarıyla gelişmektedir. Resmi Bakü alyansla ilişkilerini bölgenin jeopolitik özelliklerini dikkate alarak geliştirmek, barış ve güvenliğin korunması için askeri-siyasi alanda ortak programlar gerçekleştirmek niyetini açık bildiriyor.
Dış politikada Avratlantik mekana entegre kursunu temel alan Azerbaycan’ın NATO ile başarılı işbirliğini askeri yapılanma konularında da az önem taşımıyor. Azerbaycan ordusunda gerçekleştirilen reformlar, askeri birliklerin komplektləşdirilməsində NATO standartları esas alınır. Ülkemize ziyaret eden NATO yetkilileri de geçirdikleri görüşmelerde Azerbaycan ordusunda yapılan reformlardan rızalarını defalarca söylüyor. Bu, hem de Azerbaycan-NATO işbirliğinin perspektifleri konusunda daha iyimser düşündürmektedir.
1994 yılından örgütün “Barış için ortaklık” programında yakından katılan Azerbaycan bunun sayesinde NATO askeri yapıları ile işbirliği yapmak, ortak tatbikatlar yapmak, askeri kadrolar hazırlanmasında bloğun birikiminden yararlanma imkanları kazanmıştır. “SNT” programı ve “Bireysel İşbirliği Eylem Programı” çerçevesinde işbirliği ülkemize NATO askeri yapıları ile işbirliği yapmak, ortak tatbikatlar yapmak, askeri kadroların hazırlanmasında bloğun birikiminden yararlanma olanakları yaratmıştır. Bu işbirliği stratejik içerik arz etmekle, bölgenin önemli enerji projelerinin güvenli gerçəkləşdirilməsinə de esaslı teminat olarak kabul edilir.
Antiterör koalisyonunun üyesi olan Azerbaycan’ın ordu birlikleri NATO birliklerinin bünyesinde Kosova’da ve Irak’ta gerçekleştirilen barış misyonunda yakından katılmıştır. Afganistan’da gerçekleştirilen barış operasyonlarında Azerbaycan hərbçilərinin aktif katılımı, ayrıca transit, mali yardım da bu açıdan özel önem taşıyor. Bu demektir ki, örgüt çatışma ocaklarının söndürülməsində, tartışmaların çözülmesinde, bir deyişle, küresel planda barış ve istikrarın teminatında Azerbaycan’ın potansiyelini takdir.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in henüz 2004 yılının Mayıs ayında Brüksel’e ziyareti sırasında NATO Genel merkezi geçirdiği çeşitli düzey temaslarda ikili ilişkilerin daha aktif faz geçmesini sağlamıştır. Ziyaret sırasında devlet başkanının Azerbaycan adına “Bireysel İşbirliği operasyon planı” nı NATO yönetimine sunması büyük rezonans doğuran siyasi olay olarak değerlendirilmiştir. Buna uygun olarak NATO yönetiminin de Azerbaycan’a dikkati artırmak, ülkemize askeri-teknik yardımları genişletmek isteği kabarık sezilir. Azerbaycan’ın uluslararası işbirliğinde NATO yeri ve rolü gittikçe güçleniyor ve bu, ikili işbirliğinin yükselen hatla gelişiminde de kendi onayını buluyor. Bu işbirliği küresel planda barış ve istikrara hizmet etmekle bölgenin dev enerji projelerinin güvenli gerçəkləşdirilməsinə tabanlı teminat yaratmıştır. Hazar’ın enerji kaynaklarının huzur içinde benimsenmesi, ayrıca Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattının güvenliğinin sağlanması açısından Azerbaycan-NATO işbirliğinin önemli önemi var. Azerbaycan ordusunun NATO standartlarına uyum yönünde atılan adımlar sistemli karakter taşımakla bugün de sürdürülüyor.
NATO kendisinin ortak ülkesi olarak Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünün restorasyonunda, Ermenistan-Azerbaycan, Dağlık Karabağ sorununun çözümü için ilginçtir. Azerbaycan’ın toprak bütünlüğü, egemenliği meselesi NATO’nun 2006, 2008 yıllarında yapılan zirve toplantılarında bir kez daha ifade edilmiştir. Ülkemizin toprak bütünlüğü meselesi NATO’nun 2009 yılında yapılan zirve Zirvesi’nin kapanış beyanatının 58. maddesinde de yansır. 2012 yılında NATO zirvesinde ve kabul edilmiş kararda Ermenistan-Azerbaycan, Dağlık Karabağ sorununun toprak bütünlüğü içinde çözülmesi meselesi yansır. Uluslararası kuruluşlar tarafından kabul edilmiş kararlarda kesin olarak Azerbaycan’ın toprak bütünlüğü, bağımsızlığı ve egemenliği desteklenmiş, sorunun işte bu ilkeler dikkate alınarak çözümünün gerekliliği vurgulanmıştır.
Dünyanın çok nüfuzlu askeri-siyasi örgütü olan NATO ülkemizin toprak bütünlüğünü kesin şekilde destekler. Portekiz’in başkenti Lizbon’da NATO zirvesi ve bu çerçevede Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvvetleri’ne katkıda bulunan devlet ve hükümet başkanlarının toplantısının sonuçları da Ermenistan için ağır olmuştur. Örgütün nihai beyannamesinde Azerbaycan’ın toprak bütünlüğü ve egemenliği sonraki desteklendi.
Bildiride toprak bütünlüğü konusunda anılırdı ki, Kuzey İttifakı Gürcistan, Azerbaycan ve Moldova’nın toprak bütünlüğü, bağımsızlığı ve egemenliklerini bir daha tanıdığını vurgulayarak, her bir sorunun prensibini dikkate alarak bu bölgesel sorunların barışçıl çözümü yönünde çabaları destekleyeceğini beyan ediyor. Bu bildiride Azerbaycan’ın toprak bütünlüğü tanındığı için Ermenistan, genellikle, belgenin böyle bir şekilde tertip edilmesini istememiş. Fakat bildirinin metni önceden üye ülkelerle uzlaşma ve Ermenistan’ın bu isteği dikkate kazanılmadı. NATO zirve toplantısında kabul edilen nihai bildiride Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünün, egemenliğinin bir daha ifade edilmesi hak çalışmalarımızın nüfuzlu uluslararası kurumlar tarafından savunulduğunu sonraki ispat yaptı.
Bu günlerde Uelsdə yapılan NATO zirvesi de olağanüstü olaylarla akılda kaldı. Programda İttifak üye olan ve ISAF programında yer alan ortak ülkelerden, BM ve diğer uluslararası kuruluşlardan temsilciler katıldı. Ayrıca BM ve Avrupa Birliği’nin yüksek temsilcileri de zirve toplantısına katıldı. Zirvenin gündemine üretilen Ukrayna olayları, Afganistan’ın geleceği, yeni tehditlere karşı mücadele, güvenliğin teminine katkıda bulunan silahlı kuvvetlere desteğin artırılması, işbirliğinin güçlendirilmesi, Irak ve Suriye krizi ile ilgili konular ele alındı. NATO’nun Uelsdə geçirilmiş Zirvesi’nin kapanış bildirisinde Azerbaycan’ın toprak bütünlüğüne, bağımsızlığına ve egemenliğine destek belirtildi. Bildirinin 30. maddesinde deniyor ki, alyans ortaklık yaptığı ülkelerin dış baskılardan bağımsız olarak bağımsız seçim, serbest dış politika ve savunma haklarını desteklemeye devam edecektir.
Zirve toplantısında konuşması sırasında Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Ermenistan-Azerbaycan, Dağlık Karabağ sorununa değindi ve kurumun bu konuyla ilgili tuttuğu pozisyonu yüksek değerlendirip: “Münakaşa uluslararası hukuk kuralları ve Azerbaycan’ın toprak bütünlüğü temelinde çözülmelidir. Biz NATO’nun bu konuyla ilgili tutumunu ve önceki sammitlərdə Azerbaycan’ın toprak bütünlüğü ve egemenliğine verdiği tam desteği yüksek değerlendiriyoruz. Biz kararlılıkla inanıyoruz ki, NATO’nun uluslararası hukukun bu tür önemli bölümüne sadakati bundan sonra da devam edecektir. Böylece, o, adaleti kurtarmak ve uluslararası düzeyde tanınmış sınırları güç hesabına değiştirmek gibi yanlış düşünceden dağıtmak kesin şekilde yardımcı olur.
Azerbaycan Afganistan’a uzun vadeli gelişmenin sağlanması için kapsamlı katkıda bulunur. Azerbaycan bu zirvenin üç alanına katkıda bulunan NATO 5 ortağının biridir “.
Ülke yönetiminin büyük uzaqgörənliklə yürüttüğü dış syasət stratejisi ülkemizin uluslararası alandaki rolünü gittikçe möhkəmləndirməkdədir. Uluslararası arenada ülkemizin her yıl artan nüfuzu olduğumuz sorunun milli çıkarlarımıza uygun kısa sürede çözüm olunacağına emniyet yaratır.
Elnur HACALIYEV,
“Azerbaycan”
siyasi ve dünnyadan haber sehrisiyaset.com