Ege Üniversitesi’nde Uzay Tarımı: Ay ve Mars’ta Domates Yetiştiriciliği

# Ege Üniversitesi’nde Uzay Tarımı: Ay ve Mars’ta Domates Yetiştiriciliği

Ege Üniversitesi (EÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Rengin Özgür Uzilday’ın yürütücülüğünde, TÜBİTAK destekli bir projede Ay ve Mars yüzeyini temsil eden regolit simülantlarında domates yetiştirildi. Bu çalışma, ekstremofit bitkilerle iyileştirilen regolit benzerlerinden meyve elde edilmesiyle dikkat çekiyor.

Ekstremofitlerle Biyolojik İyileştirme

Projenin ilk aşamasında, yüksek sıcaklık, ağır metal, kuraklık ve tuzluluk gibi zorlu koşullara dayanabilen ekstremofit bitkiler kullanıldı. Turpgiller familyasından “schrenkiella parvula”, “arabis alpina” (kazteresi) ve “noccaea sempervivum” gibi bitkiler regolit benzerlerinde yetiştirilerek yüksek metal ve tuz içeriğinin azaltılması hedeflendi. Doç. Dr. Rengin Özgür Uzilday, uzay biyolojisi alanında çalıştıklarını belirterek, insanların Ay ve Mars’ta koloni kurmayı planladığını ve bu nedenle regolitlerde bitki yetiştirme fikri üzerinde çalıştıklarını ifade etti.

Uzay Tarımının Geleceği

Regolitlerin organik madde bakımından son derece fakir olduğuna dikkat çeken Uzilday, Dünya’daki toprağın aksine bu ortamlarda doğal bir canlılık bulunmadığını belirtti. Dünya’dan Ay ya da Mars’a toprak götürmenin mümkün olmadığını vurgulayan Uzilday, regolitleri tarıma elverişli hale getirmeye çalıştıklarını söyledi.

Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı için hazırladıkları deneylere de değinen Uzilday, ekstremofit bitkiler sayesinde regolitlerin biyolojik olarak iyileştirildiğini ifade etti.

“Meyve Elde Ettik”

Çalışmanın ikinci aşamasında, metal ve tuz içeriği azaltılan regolit benzerlerinde domates yetiştirildi. Uzilday, Ay ve Mars regolitlerinde ekstremofit bitki yetiştirdiklerini ve domates bitkisini yetiştirmeye başladıklarını belirtti. Bazı bitkilerde yüksek miktarda meyve elde edildiğini ifade eden Uzilday, bundan sonraki aşamada meyvelerin kalitesini ve moleküler mekanizmalarını araştıracaklarını söyledi.

EÜ Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Tansel Kaygısız ise bitkilerin gelişiminin devam ettiğini ve hasat olgunluğuna gelen domateslerde detaylı kalite analizleri yapacaklarını kaydetti. Dünya toprağında ve regolit simülasyonlarında yetişen meyveleri karşılaştırarak tüketilebilirlik açısından değerlendireceklerini açıkladı.

Elde edilecek verilerin, gelecekte Ay ve Mars’ta kurulması planlanan olası koloniler için uzay tarımı konusunda önemli bir bilimsel altyapı oluşturması bekleniyor. Bu proje, uzayda sürdürülebilir yaşamın kapılarını aralamada önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Kaynak: Türkgün / Anadolu Haber Ajansı