TARİHE GEÇEN KARA LEKE “HOCALI”

Ermenilerin 1992 yılında Karabağ Savaşı’nda yaptığı Hocalı Katliamı, gerek Azeri Türkler için gerek Türkiye Türkleri için sancısı ve hüznü derin olan bir konudur. Aradan 27 yıl geçmesine rağmen birçok insan tarafından dün gibi yaşanan o vahşet, unutulmadı. 26 Şubat 1992 yılında neler yaşandı? Kaç insan öldü, o gün neler yaşandı?

AZERBAYCAN Askeri Savcılığının, Ermenilerin 26 Şubat 1992’de yaptığı Hocalı Katliamı’yla ilgili soruşturma dosyası, katliamın dehşetini ortaya koyuyor. Katliamdan kurtulmayı başaran 2 bin 213 kişinin soruşturma dosyasındaki ifadesi, 800’den fazla ekspertiz raporu ve diğer kaynaklardan edinilen bilgiler, Ermenilerin sadece işgalle yetinmediğini, sivilleri toplu şekilde katlettiğini kanıtlıyor. Soruşturma dosyasında Hocalı Katliamını yapan Ermenistan ordusu subaylarının yanı sıra, Sovyet ordusunun o zaman bölgede bulunan 366. Motorize Alayının çoğu Ermeni kökenli 38 üst düzey subayının da ismi yer alıyor. Dosyada ismi geçen subaylar savaş suçları işlemekten sorumlu tutulurken Azerbaycanlılar, savunmasız 613 sivili katleden canilerin adalet önünde hesap vermesini talep ediyor.

TARİHE GEÇEN KARA BİR LEKE

Soruşturma dosyasında, insanlık tarihine kara bir leke olarak yazılan katliama giden süreç de anlatılıyor. Ermeniler, Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla 1991’in son günlerinde ablukaya aldıkları, bölgenin tek havaalanına sahip ve stratejik önem taşıyan Hocalı’yı ele geçirmek için harekete geçti. Aylar süren saldırılarını 1992’nin 25 Şubat’ında yoğunlaştıran Ermeniler, gece, Sovyet ordusunun o zaman Hankendi’de bulunan 366. Motorize Alayının da yardımıyla üç koldan saldırdı. Ermeniler, sivilleri toplu şekilde katletti, esirlere acımasızsa işkence yaparak 20. yüzyılın en kanlı katliamlarından birine imza attı.

SAVUNMASIZ BİNLERCE KİŞİ KATLEDİLDİ

Daha önce 7 bin kişinin yaşadığı Hocalı’da savunmasız durumdaki 106’sı kadın, 70’i yaşlı, 63’ü çocuk 613 Azerbaycan vatandaşı hayatını kaybetti. Katliamdan 76’sı çocuk 487 kişi ağır yaralı olarak kurtuldu, Ermeni güçleri bin 275 kişiyi esir aldı, bunların 150’sinden bugüne kadar haber alınamadı. Katliamda 8 aile tamamen yok edildi, 25 çocuk her iki ebeveynini, 130 çocuk ise ebeveynlerinden birini kaybetti. Azerbaycan devletinin işgal nedeniyle uğradığı zarar ise 170 milyon doları buldu.

TBMM’DEN ‘HOCALI’ BİLDİRİSİ

TBMM Dışişleri Komisyonu, Hocalı Katliamına ilişkin yayınladığı bildiride, insanlık adına kanlı bir leke olan bu tür saldırgan eylemlerin tekrarlanmaması için uluslararası toplumu, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı ile İslam İşbirliği Teşkilatına bu katliama hak ettiği önemi vermesi ve gerekli tepkiyi göstermesi çağrısında bulundu.

ÇOCUK VE YAŞLI HEDEF ALINDI

Katledilenlerin adli tıp muayeneleri ve şahit ifadeleri, Hocalı sakinleri kafa derisinin soyulması, kulak, burun, cinsel organlarının kesilmesi, gözlerin çıkartılması gibi kadın, yaşlı ve çocuk ayrımı yapılmaksızın akılalmaz işkencelere maruz kaldığını açıkça kanıtlıyor. Katliam kurbanları arasında boynu vurularak, yakılarak katledilenlerin yanı sıra, karnı süngülenen hamile kadınlar da var. O dönemde çekilen görüntüler ve fotoğraflar da katliamın büyüklüğünü ortaya koyuyor.

TÜRKGÜN